Body composition คือ? ศึกษาองค์ประกอบและสัดส่วนของร่างกาย

Body composition คือ

Table of Contents

‘Body composition’ คำนี้อาจฟังดูเป็นเทคนิค แต่โดยง่ายๆ แล้ว มันหมายถึง องค์ประกอบและสัดส่วนของร่างกาย ไม่ว่าจะเป็นไขมัน, กล้ามเนื้อ, และกระดูกในร่างกายของแต่ละบุคคล การเข้าใจองค์ประกอบร่างกายจะให้ภาพที่ชัดเจนขึ้นเกี่ยวกับสุขภาพ มากกว่าแค่การมองตัวเลขน้ําหนักตัวเพียงอย่างเดียว โดยช่วยให้คุณรู้ว่าน้ําหนักของคุณมาจากมวลกล้ามเนื้อเทียบกับมวลไขมันในสัดส่วนเท่าไหร่ การประเมินองค์ประกอบและสัดส่วนร่างกายจะช่วยให้คุณวางแผนการลดหนัก ออกกำลังกาย ไปจนถึงดูแลสุขภาพ .

Body composition คืออะไร ?

สัดส่วนและองค์ประกอบของร่างกายบ่งบอกสุขภาพที่ดีกว่าเพียงแค่น้ําหนัก คนที่มีน้ําหนักเท่ากันอาจมีเปอร์เซ็นต์ไขมันในร่างกายที่แตกต่างกัน บางคนอาจดูผอม แต่ยังมีปริมาณไขมันภายในที่ไม่สมควร การประเมินสัดส่วนร่างกายจะช่วยแนะนํามาตรการเพื่อลดน้ําหนักและป้องกันโรคได้

Body composition คืออะไร ?

องค์ประกอบของสัดส่วนร่างกาย

ร่างกายของเรามีองค์ประกอบหลัก ๆ สองส่วนด้วยกัน ดังนี้

  • มวลไขมัน (Fat Mass): รวมถึงไขมันที่จําเป็นสําหรับการทํางานตามปกติของร่างกาย และไขมันที่สะสมไว้ ไขมันที่จําเป็นอยู่ในอวัยวะ สมอง ประสาท และไขกระดูก ในขณะที่ไขมันที่สะสมไว้ทําหน้าที่เป็นพลังงานสํารองและพบในเนื้อเยื่อไขมัน
  • มวลกล้ามเนื้อ (Lean Mass): รวมถึงกล้ามเนื้อ, กระดูก, อวัยวะ, และน้ําในร่างกาย การมีสัดส่วนมวลกล้ามเนื้อที่สูงกว่าถือว่าเป็นผลดีโดยทั่วไป โดยเฉพาะหากบ่งบอกถึงกล้ามเนื้อที่มากขึ้น กล้ามเนื้อมีบทบาทสําคัญในกระบวนการเมแทบอลิซึม (235) ซึ่งกําหนดว่าร่างกายเราจะเผาผลาญแคลอรี่ได้อย่างมีประสิทธิภาพเพียงใด

วิธีการวัดสัดส่วนของร่างกาย

มีเครื่องมือหลากหลายชนิดที่วัดสัดส่วนขององค์ประกอบร่างกายได้:

  • เครื่องวัดความหนาไขมันใต้ผิวหนัง (Skinfold Calipers) : เครื่องมือง่ายๆ ที่วัดความหนาของไขมันภายใต้ผิวหลังในบริเวณต่างๆ ของร่างกาย เพื่อประมาณเปอร์เซ็นต์ไขมันในร่างกาย
  • เครื่องวัดองค์ประกอบของร่างกาย (Bioelectrical Impedance) : เครื่องวัดจะส่งกระแสไฟฟ้ากระแสตรงผ่านร่างกายโดยไม่ทำอันตรายต่อร่างกาย เนื่องจากกล้ามเนื้อมีน้ํามากกว่าไขมัน จึงนําไฟฟ้าได้ดีกว่า ดังนั้นการต้านทานต่อกระแสไฟฟ้าจะให้การประมาณค่าเปอร์เซ็นต์ไขมันในร่างกายได้
  • เครื่องวัดความหนาแน่นของกระดูก (DXA): วิธีนี้ใช้รังสีเอ็กซ์ในการแยกแยะระหว่างกระดูก ไขมัน และมวลกล้ามเนื้อ

วิธีการวัดสัดส่วนของร่างกาย

ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อสัดส่วนขององค์ประกอบร่างกาย

มีปัจจัยหลายประการที่กําหนดสัดส่วนร่างกายของแต่ละบุคคล โดยสามารถสรุปได้ดังนี้

  • อาหาร: ชนิดและปริมาณของอาหารที่รับประทานเข้าไปส่งผลต่อไขมันในร่างกายและมวลกล้ามเนื้อ อาหารที่มีโปรตีนสูงสนับสนุนการเจริญเติบโตของกล้ามเนื้อ (245) ในขณะที่การบริโภคแคลอรี่มากเกินไปอาจนําไปสู่การเพิ่มการสะสมไขมัน
  • การออกกําลังกาย: การออกกําลังกายอย่างสม่ำเสมอ โดยเฉพาะการฝึกกําลัง (166) จะเพิ่มมวลกล้ามเนื้อและลดไขมันในร่างกาย การออกกำลังกายแบบแอโรบิค (239) ยังมีบทบาทสําคัญในการเผาผลาญแคลอรี่และลดไขมันในร่างกาย
  • ระดับฮอร์โมน: ฮอร์โมนเช่น เทสโทสเตอโรน (testosterone )(232) สามารถมีอิทธิพลต่อการกระจายและปริมาณของไขมันและกล้ามเนื้อในแต่ละบุคคล
  • พันธุกรรม: สรีระแต่กําเนิดของแต่ละคนอาจกําหนดรูปแบบร่างกายของเราได้ ไม่ว่าจะเป็น เอกโทมอร์ฟ (ectomorph) (211), เมโสมอร์ฟ (mesomorph ) (213) หรือ เอนโดมอร์ฟ (endomorph) (212) แต่ละรูปแบบร่างกายมีลักษณะเฉพาะที่เกี่ยวข้องกับการสะสมไขมันและมวลกล้ามเนื้อ

เคล็ดลับสําหรับสัดส่วนร่างกายที่สมดุล

สัดส่วนร่างกายที่สมดุลหมายถึง การรักษาสัดส่วนของไขมันต่อมวลกล้ามเนื้อที่สมควร โดยกลยุทธ์ที่ช่วยให้คุณรักษาสัดส่วนขององค์ประกอบของร่างกายได้อย่างเหมาะสมได้แก่

เคล็ดลับสําหรับสัดส่วนร่างกายที่สมดุล

  • ดูแลและควบคุมอาหารให้สมดุลและตรงตามความต้องการแคลอรี่ของคุณ อาจใช้วิธีคำนวณอัตราการเผาผลาญพลังงานขั้นมูลฐาน (BMR) (231) ของคุณเพื่อเข้าใจจํานวนแคลอรี่ที่ร่างกายคุณต้องการ
  • ออกกําลังกายอย่างสม่ำเสมอ ผสมผสานทั้งการฝึกกําลังและการออกกําลังกายแบบแอโรบิค
  • ดื่มน้ําให้เพียงพอ การดื่มน้ําวันละปริมาณที่เหมาะสมจะช่วยให้กล้ามเนื้อทํางานได้อย่างเหมาะสมและเมแทบอลิซึมดีขึ้น สามารถอ่านบทความเพิ่มเติมเกี่ยวกับดื่มน้ําวันละเท่าไหร่จึงจะเพียงพอ (78)
  • นอนหลับให้เพียงพอ ซึ่งจะช่วยในการซ่อมแซมกล้ามเนื้อและรักษาสมดุลของฮอร์โมน

ความเข้าใจและการรักษาสัดส่วน มีความสําคัญมากกว่าเพียงแค่ติดตามน้ําหนักตัว โดยการเน้นเพิ่มมวลกล้ามเนื้อและรักษาเปอร์เซ็นต์ไขมันในร่างกายไว้ในระดับที่เหมาะสม คุณก็จะสามารถปรับปรุงสุขภาพโดยรวมและรูปร่างที่คุณต้องการได้

 

คําถามที่พบบ่อย (FAQ)

1. สัดส่วนร่างกายแตกต่างจากดัชนีมวลกาย (BMI) อย่างไร?

สัดส่วนร่างกายให้รายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับมวลไขมันเทียบกับมวลกล้ามเนื้อในร่างกายของแต่ละบุคคล ดัชนีมวลกาย หรือ BMI พิจารณาเพียงน้ําหนักเทียบกับส่วนสูง แต่ไม่แยกแยะระหว่างน้ําหนักจากไขมันกับน้ําหนักจากกล้ามเนื้อหรือกระดูก ดังนั้นคนที่มีกล้ามเนื้อมาก อาจจะถูกจัดให้เป็นน้ําหนักเกินหรืออ้วนตาม BMI แม้ว่าจะมีเปอร์เซ็นต์ไขมันในร่างกายต่ำ

2. ฉันสามารถเปลี่ยนแปลงสัดส่วนร่างกายของฉันได้หรือไม่?

ได้ สัดส่วนร่างกายสามารถเปลี่ยนแปลงได้จากอาหาร การออกกําลังกาย และการเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิต การรวมการฝึกกําลังเข้าไปจะเพิ่มมวลกล้ามเนื้อ ขณะที่การออกกําลังกายแบบแอโรบิคร่วมกับการรับประทานอาหารที่ควบคุมแคลอรี่จะช่วยลดไขมันในร่างกาย ต้องเปลี่ยนแปลงอย่างค่อยเป็นค่อยไปและปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพเมื่อจําเป็น

3. ทําไมการมีไขมันในร่างกายมากเกินไปถึงไม่ดีต่อร่างกาย?

ไขมันส่วนเกิน โดยเฉพาะไขมันภายในช่องท้อง (สะสมรอบอวัยวะภายใน) เพิ่มความเสี่ยงของโรคเรื้อรังหลายอย่าง เช่น โรคหัวใจ เบาหวาน และมะเร็งบางชนิด นอกจากนี้ยังอาจนําไปสู่ความไม่สมดุลทางฮอร์โมนและความผิดปกติทางเมแทบอลิซึม แม้ว่าไขมันบางส่วนจําเป็นต่อสุขภาพ แต่สําคัญที่จะต้องรักษามันไว้ในขีดจํากัดที่สุขภาพดี

4. ผู้สูงอายุจะมีสัดส่วนร่างกายที่แตกต่างกันโดยธรรมชาติหรือไม่?

เมื่อคนเรามีอายุมากขึ้น มักจะมีแนวโน้มสูญเสียมวลกล้ามเนื้อโดยธรรมชาติ ซึ่งเรียกว่า ซาร์โคพีเนีย (sarcopenia) ส่งผลให้มีเปอร์เซ็นต์ไขมันสูงขึ้น แม้ว่าน้ําหนักจะคงที่ การออกกําลังกายอย่างสม่ำเสมอ รวมถึงการฝึกกําลังและรับประทานอาหารที่มีโปรตีนสูง สามารถช่วยลดกระบวนการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ได้บางส่วน

 

อ้างอิง :

1. Verywell Fit – Body Composition: What It Is and Why It Matters. https://www.verywellfit.com/what-is-body-composition-3495614

2. Health – What Is Body Composition? https://www.health.com/body-composition-7964680

3. Healthline – How to Improve Body Composition, Based on Science. https://www.healthline.com/nutrition/improve-body-composition

Nattakit Panthong

Nattakit Panthong

ผมเป็นเทรนเนอร์มืออาชีพที่เรียนจบวิทยาศาสตรการกีฬา และได้ผ่านหลักสูตรฝึกอบรมมากมาย ผมมีประสบการณ์ในเรื่องการฝึกสอนแบบส่วนตัวมากกว่า 10 ปี รวมถึงการสอนออกกำลังกายแบบกลุ่มในคลาสออกกำลังกายอีกมากมายหลายประเภท เพราะฉะนั้นผมจึงอยากนำความรู้และประสบการณ์การออกกำลังกายรวมถึงการเลือกใช้อุปกรณ์ออกกำลังกายมาแนะนำแบ่งปันแก่เพื่อน ๆ ทุกคน

เนื้อเรื่องที่คุณอาจสนใจ

Coracobrachialis คืออะไร ?
Coracobrachialis คืออะไร ? เรียนรู้เกี่ยวกับหน้าที่และการดูแลกล้ามเนื้อ

Coracobrachialis กล้ามเนื้อมัดนี้ถือเป็นกล้ามเนื้อที่มีบทบาทสําคัญต่อกลไกของแขนส่วนบนของเรา โดยตำแหน่งกล้ามเนื้อจะอยู่ลึกในแขน

Popliteus คืออะไร ?
Popliteus คืออะไร ? รู้จักกล้ามเนื้อด้านหลังของเข่า ที่ไม่ควรมองข้าม

Popliteus เป็นกล้ามเนื้อที่มีขนาดเล็กอยู่ด้านหลังของเข่า มีบทบาทสําคัญต่อความสามารถในการเดิน วิ่ง และกิจกรรมประจําวันอื่นๆ

Quadriceps คืออะไร? ทำความเข้าใจความสำคัญของกล้ามเนื้อต้นขา
Quadriceps คืออะไร? ทำความเข้าใจและความสำคัญของกล้ามเนื้อต้นขา

Quadriceps คือกล้ามเนื้อต้นขาด้านหน้า มีบทบาทสำคัญอย่างมากในการเดิน, วิ่ง และกระโดด ที่สำคัญยังจำเป็นต่อการเคลื่อนไหวในชีวิตประจำวันอีกด้วย

เราใช้คุกกี้เพื่อพัฒนาประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้เว็บไซต์ของคุณ คุณสามารถศึกษารายละเอียดได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว

Privacy Preferences

คุณสามารถเลือกการตั้งค่าคุกกี้โดยเปิด/ปิด คุกกี้ในแต่ละประเภทได้ตามความต้องการ ยกเว้น คุกกี้ที่จำเป็น

Allow All
Manage Consent Preferences
  • Always Active

Save
Scroll to Top